NASZYM ZDANIEM NAJLEPSZY PORTAL O INWESTYCJACH BUDOWLANYCH.
DLA INWESTORA, DLA WYKONAWCY

Umowa o roboty budowlane a umowa o dzieło

Rozróżnienie umowy o roboty budowlane i umowy o dzieło w inwestycjach budowlanych
23 XI
2019

umowa o roboty budowlane a umowa o dzieło

Zwyczajowo przyjęło się określać umową o roboty budowlane niemal każdą umowę na wykonanie jakichkolwiek prac w ramach budowy. Z prawnego punktu widzenia nie zawsze jest to jednak poprawne, ponieważ umowa o roboty budowlane to szczególny typ umowy o konkretnych cechach. Najczęściej konkuruje z nią umowa o dzieło mająca znacznie szersze zastosowanie.

Szczególny charakter umowy o roboty budowlane

Jak pisaliśmy w artykule Charakterystyka umowy o roboty budowlane, umowa o roboty budowlane ma szczególne cechy prawne, poświęcono jej odrębną regulację zawartą w Kodeksie cywilnym i wiążą się z nią pewne typowe pojęcia zdefiniowane w Prawie budowlanym. Jednak nie zawsze wykonanie określonych prac w ramach budowy mieści się w zakresie pojęć Prawa budowlanego charakterystycznych dla umowy o roboty budowlane.

Umowa o dzieło – definicja

Zgodnie z art. 627 Kodeksu cywilnego przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego działa, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Zakres elementów koniecznych umowy o dzieło jest więc niewielki – obejmuje tylko oznaczenie dzieła i zobowiązania do zapłaty. Dzieło, czyli przedmiot umowy, nie musi przy tym koniecznie dotyczyć robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego. Dlatego zawierane w toku inwestycji budowlanej umowy, które przewidują wykonanie określonych prac niestanowiących robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego, z prawnego punktu widzenia będą najczęściej kwalifikowane jako umowy o dzieło. To samo dotyczy umów na wykonanie prac w ramach budowy, do których z innych przyczyn nie pasuje definicja umowy o roboty budowlane zawarta w Kodeksie cywilnym.

Szczególnych charakter umowy o roboty budowlane

Zakwalifikowanie danej umowy jako umowy o dzieło albo umowy o roboty budowlane ma fundamentalne znaczenie, ponieważ umowa o dzieło jest odrębnych typem umowy cywilnoprawnej regulowanym w art. 627-646 Kodeksu cywilnego. Poświęcone jej przepisy zawierają regulacje dotyczące m.in. wynagrodzenia kosztorysowego i ryczałtowego (które opisaliśmy w artykule Ryczałt czy kosztorys – jakie wynagrodzenie wybrać?), uprawnień zamawiającego w razie opóźnienia się przyjmującego zamówienie z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła oraz w razie wykonywania dzieła przez przyjmującego zamówienie w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, rękojmi i gwarancji,a także przedawnienia roszczeń. Natomiast nie zawierają one m.in. typowej dla robót budowlanych konstrukcji prawnej dotyczącej odpowiedzialności solidarnej inwestora wobec podwykonawcy (o której więcej w artykule Kiedy inwestor płaci podwykonawcy?), chociaż akurat ta instytucja znajduje zastosowanie także do podwykonawców realizujących prace w ramach budowy na podstawie umowy o dzieło (o czym pisaliśmy w artykule Podwykonawca – czyli kto?).

Umowa o roboty budowla i umowa o dzieło – jak odróżnić?

Niestety, w praktyce kwalifikacja konkretnych umów jako umów o roboty budowlane albo umów o dzieło napotyka wiele trudności, przez co analiza w tym zakresie musi być zawsze prowadzona w odniesieniu do konkretnego przypadku. Jak wynika z orzecznictwa: „(…) samo uczestnictwo w procesie inwestycyjnym nie przesądza o rodzaju zawartej umowy. Rozróżnienia pomiędzy umową o dzieło a umową o roboty budowlane poszukiwać należy w ich cechach przedmiotowych.” (wyrok SN z 7.12.2005, V CK 423/15), a: „(…) zasadniczym kryterium rozróżnienia pomiędzy umową o dzieło a umową o roboty budowlane jest ocena realizowanego zamierzenia stosownie do wymogów prawa budowlanego. Przedmiotem umowy o roboty budowlane jest przedsięwzięcie o większych rozmiarach, zindywidualizowanych właściwościach, zarówno fizycznych jak i użytkowych, z reguły powiązane z wymogiem projektowania i zinstytucjonalizowanym nadzorem (…).” (wyrok SN z 28.03.2018, V CSK 368/17; podobnie: wyrok SN z 25.03.1998, II CKN 653/98; wyrok SN z 18.05.2007, I CSK 51/07).


Jeśli masz problem w podobnej sprawie, zachęcamy do osobistego kontaktu, a postaramy się Ci pomóc.

Najnowsze artykuły

12 III
2021
DLA WYKONAWCY

Koronawirus na budowie – argumenty dla wykonawcy

Środki prawne do wykorzystania przez wykonawcę w przypadku trudności z realizacją robót z powodu COVID-19
19 II
2021
problemy z budową z powodu COVID-19
DLA INWESTORA

Problemy z budową z powodu COVID-19 – narzędzia dla inwestora

Środki prawne do wykorzystania przez inwestora w przypadku trudności z realizacją robót z powodu koronawirusa
23 III
2020
koronawirus a wyłączenie przepisów prawa budowlanego
POZOSTAŁE

Prawo budowlane a specustawa COVID-19

Praktyczne aspekty wyłączenia przepisów prawa budowlanego w związku z wprowadzeniem specustawy w sprawie koronawirusa

Nasze marki

Prawo karne i nie tylko
Zatrzymanie czy areszt - jak w takiej sytuacji należy się zachować? Jakie prawa Ci przysługują? Prawnicy w przystępny sposób odpowiadają na najważniejsze pytania z zakresu prawa oraz postępowania karnego.
logo portalu mbw budowlane
Inwestycje budowlane
Jeśli jesteś inwestorem albo wykonawcą robót, ale przerasta Cię zawiłość regulacji prawnych i poziom skomplikowania kontraktów – ten portal jest właśnie dla Ciebie
logo portalu o specjalnych strefach ekonomicznych
Specjalne Strefy Ekonomiczne
Jesteś inwestorem, który rozwija lub zaczyna prowadzić swój biznes w Polsce, a jednocześnie chciałby płacić mniejsze podatki - ten portal jest stworzony z myślą o Tobie