NASZYM ZDANIEM NAJLEPSZY PORTAL O INWESTYCJACH BUDOWLANYCH.
DLA INWESTORA, DLA WYKONAWCY

Ryczałt czy kosztorys – jakie wynagrodzenie wybrać?

Charakter prawny wynagrodzenia za roboty budowlane w formie ryczałtu i w formie kosztorysu
14 XI
2019

wynagrodzenie ryczałtowe a wynagrodzenie kosztorysowe

Z biznesowego punktu widzenia podstawową kwestią przy realizacji inwestycji budowlanej jest ustalenie wynagrodzenia, które za wykonanie określonych prac inwestor będzie musiał zapłacić, a wykonawca będzie mógł uzyskać. Liczy się jednak nie tylko kwota tego wynagrodzenia, ale także jego charakter prawny (ryczałt albo kosztorys), o określonych skutkach dla stron.

Regulacja prawna wynagrodzenia

Wynagrodzenie, zarówno w formie ryczałtu, jak i kosztorysu, ogólnie regulowane jest w art. 628 – 632 Kodeksu cywilnego znajdujących się wśród przepisów dotyczących umowy o dzieło. Stosuje się je powszechnie również przy analizie innych typów umów, w tym umowy o roboty budowlane.

Określenie wysokości wynagrodzenia

Zgodnie z przepisami wynagrodzenie można określić na dwa sposoby – poprzez wskazanie konkretnej jego wysokości (ryczałt) albo podstaw do jej ustalenia (kosztorys). W praktyce stosuje się jeszcze sposób mieszany polegający na wskazaniu podstaw do określenia wynagrodzenia z jednoczesnym oznaczeniem jego górnej granicy. Konieczne jest w tym zakresie precyzyjne sformułowanie postanowień umowy zawieranej pomiędzy inwestorem a wykonawcą (o której pisaliśmy w artykułach Charakterystyka umowy o roboty budowlane oraz Umowa o roboty budowlane a umowa o dzieło). Późniejsza zmiana będzie możliwa jedynie w drodze aneksu do umowy albo w przypadkach określonych w umowie lub w przepisach prawa.

Różnica między ryczałtem a kosztorysem

Podstawową różnicą pomiędzy wynagrodzeniem ryczałtowym a kosztorysowym jest sposób jego określenia. Generalnie, wynagrodzenie określone w sztywnej kwocie ma charakter ryczałtu. Jeśli natomiast strony określiły wynagrodzenie na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych kosztów, czyli ustalenia rodzaju i obmiaru ilości robót do wykonana ze wskazaniem cen jednostkowych, to mamy do czynienia z kosztorysem. W praktyce najistotniejsze są jednak skutki wyboru danego rodzaju wynagrodzenia widoczne później, przy rozliczaniu inwestycji, dotyczące możliwości podwyższenia wynagrodzenia określonego w umowie.

Podwyższenie wynagrodzenia?

Podstawową cechą wynagrodzenia ryczałtowego jest to, że wykonawca nie może żądać jego podwyższenia nawet, jeśli przy zawieraniu umowy nie można była przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac do wykonania. Ciężar właściwej kalkulacji wysokości ryczałtu spoczywa więc na wykonawcy, ponieważ jego dotykają ewentualne błędy w tym zakresie. Do podwyższenia wysokości ryczałtu może dojść tylko w wyjątkowych przypadkach, jeżeli wskutek tzw. zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, wykonie robót za dotychczasowym wynagrodzeniem groziłoby wykonawcy rażącą stratą. Jednak wynagrodzenie ryczałtowe może podwyższyć tylko sąd, więc konieczne jest przeprowadzenie postępowania, w który należy wykazać istnienie powyższych  przesłanek.

Wynagrodzenie kosztorysowe jest bardziej elastyczne, ponieważ samo jego ustalenia uzależnione jest od ilości wykonanych robót. Jeśli jednak zajdzie konieczność wykonania robót nieujętych w kosztorysie, o ile wykonawca uzyskał zgodę inwestora na ich wykonanie, to kluczowe jest zbadanie, kto przygotowywał kosztorys. Jeśli był to inwestor, to on ponosi skutki zaistniałej sytuacji i wykonawca może żądać podwyższenia wynagrodzenia. Jeśli kosztorys przygotował wykonawca, podwyższenie wynagrodzenia jest możliwe tylko, gdy wykonawca nie mógł przewidzieć konieczności wykonania prac dodatkowych. Dodatkowo, z pewnymi ograniczeniami, każda ze stron może żądać odpowiedniej zmiany umówionego kosztorysu, jeżeli w toku realizacji inwestycji organ państwowy zmienił wysokość cen lub stawek obowiązujących dotychczas w obliczeniach kosztorysowych, czyli np. w razie podwyższenia podatku VAT na materiały budowlane.


Jeśli potrzebujesz dalszych informacji, skontaktuj się z nami osobiście, abyśmy mogli pomóc konkretnie w Twojej sprawie.

Najnowsze artykuły

12 III
2021
DLA WYKONAWCY

Koronawirus na budowie – argumenty dla wykonawcy

Środki prawne do wykorzystania przez wykonawcę w przypadku trudności z realizacją robót z powodu COVID-19
19 II
2021
problemy z budową z powodu COVID-19
DLA INWESTORA

Problemy z budową z powodu COVID-19 – narzędzia dla inwestora

Środki prawne do wykorzystania przez inwestora w przypadku trudności z realizacją robót z powodu koronawirusa
23 III
2020
koronawirus a wyłączenie przepisów prawa budowlanego
POZOSTAŁE

Prawo budowlane a specustawa COVID-19

Praktyczne aspekty wyłączenia przepisów prawa budowlanego w związku z wprowadzeniem specustawy w sprawie koronawirusa

Nasze marki

Prawo karne i nie tylko
Zatrzymanie czy areszt - jak w takiej sytuacji należy się zachować? Jakie prawa Ci przysługują? Prawnicy w przystępny sposób odpowiadają na najważniejsze pytania z zakresu prawa oraz postępowania karnego.
logo portalu mbw budowlane
Inwestycje budowlane
Jeśli jesteś inwestorem albo wykonawcą robót, ale przerasta Cię zawiłość regulacji prawnych i poziom skomplikowania kontraktów – ten portal jest właśnie dla Ciebie
logo portalu o specjalnych strefach ekonomicznych
Specjalne Strefy Ekonomiczne
Jesteś inwestorem, który rozwija lub zaczyna prowadzić swój biznes w Polsce, a jednocześnie chciałby płacić mniejsze podatki - ten portal jest stworzony z myślą o Tobie